Kuća na Kosančićevom vencu podignuta je 1910. godine za Mihila Petrovića, popularno zvanog Mika Alas, koji je ovde živeo, radio i umro. Izgrađena je na mestu srušene kuće njegovog dede Novice Lazarevića, beogradskog prote, tako da je čuveni matematičar, naučnik i ribolovac na ovom mestu proveo gotovo čitav svoj život i upravo u ovoj kući sa liste Znamenitosti Beograd stvorio svoja najznačajnija dela.

Kuća Mike Alasa, Kosančićev venac 22, Beograd

Projekat nove kuće, u vreme šireg osavremenjivanja Kosančićevog venca, izradio je arhitekta Petar Bajalović, tada docent na Beogradskom univerzitetu.

Mika Alas, Kosančićev venac 22, Beograd
Kuća Mike Alasa, Kosančićev venac 22, Beograd

Pre stotinu godina među Beograđanima se govorilo:

Na Kosančićevom vencu 22 živi pola srpske nauke. Danas se međutim pored kuće na ovoj adresi prolazi gotovo bez osvrta. Kao da su svi zaboravili i kuću i njene, nekada čuvene stanare. Ipak, jedno glasno izgovoreno ime dovoljno je da probudi interesovanje naših sugrađana, a možda i onih svetskih putnika koji sasvim slučajno prolaze ovom ulicom.

Po završenoj tehničkoj visokoj školi u Karlsrueu, ovaj nemački đak vratio se u Srbiju, gde je realizovao niz značajnih projekata: kuću Leone Panajot u Francuskoj ulici u Beogradu, kuću Mike Alasa na Kosančićevom vencu, izložbeni paviljon Kraljevine Srbije na međunarodnoj izložbi u Rimu, konak manastira Kalenić, doziđivanje Muzičke škole Stanković i zgrade Društva Svetog Save u Dušanovoj ulici, Kolarčevu zadužbinu, konak manastira Ljubostinja, Pravni fakultet itd.

Mihailo Petrović, popularno zvani Mika Alas

Mada se našla na početku projektantske karijere arhitekte Bajalovića, kuća Mike Alasa i tada je otkrivala umešnost svog autora.

Kuća Mike Alasa, Kosančićev venac 22, Beograd
Mika Alas, Kosančićev venac 22, Beograd

U osnovnoj shemi bila je to tipična beogradska stambena jednoporodična spratna kuća, s glavnim delom prema ulici i krilom u dvorištu. Ali glavna fasada nosila je malo drugačiji, svežiji duh.

Premda akademski koncipirana s naglašenim horizontalnim pojasevima, fasada ima plitki bočni rizalit s ulaznim vratima, balkonom, slikanom i plastičnom dekoracijom i završnim zabatom, koji predstavljaju glavni motiv čitave fasade. Iznad vrata balkona je kružno polje sa šahovski poređanim crvenim i belim pločicama u čijem temenu je ženska glava iz čije kose se razvija floralni ornament.

Ovi motivi ukazuju na dvostruke uzore. Floralni oblici preuzeti su iz tada u Evropi aktuelne secesije, dok geometrijski ornament šahovskih polja ima svoje poreklo u srpsko-vizantijskoj arhitekturi.

Mada pripadaju različitim vremenima, područjima i stilovima, ovi motivi dobili su jedinstveni tretman kojim je kuća Mike Alasa postala veoma uspelo arhitektonsko ostvarenje. Rešenje fasade kao da i danas otkriva topao i srdačan odnos ovog izuzetnog naučnika i ostalih, sasvim običnih Beograđana.

Kosančićev venac, Beograd
Kosančićev venac, Beograd

Mika Alas je u znatnoj meri uticao na arhitekturu svog novog doma. Njegov način života i sklonosti odredili su određena prostorna i likovna rešenja kuće. Podrum je građen s planom da služi većim delom kao vinarski podrum u koji je Mika Alas smeštao vino iz svog vinograda na Topčiderskom brdu. Na podestu stepeništa ulaznog hodnika nekada su se nalazile niše s figurama Napoleona i Paskala koje je ovaj francuski đak izuzetno cenio. Balkon koji gleda na ušće Save u Dunav iz radne sobe takođe je bila želja velikog matematičara, kao i šarani u drvorezu ulaznih vrata.

Kosančićev venac, mirno jezgro usred gradske vreve

Kosančićev venac, nekada trgovinski i kulturni centar Beograda, danas je pravo odmorište za turiste, omladinu, ali i za poslovni svet koji kratak predah od posla nalazi baš ovde, u nekom od brojnih kafića i restorana.

Odavde puca najlepši pogled na beogradske reke

Kosančićev venac, SKICA, Beograd
Kosančićev venac, SKICA, Beograd

Baš kao u Rimu, recimo, ili u drugim svetskim metropolama,

ovde se popije dobar espreso ili se prezalogaji nešto sa bogatog menija, i ide se dalje. Iako je centar grada, kome Kosančićev venac pripada, opterećen gužvom i bukom, ovo jezgro je apsolutni opozit svemu tome. Mirna atmosfera mami prolaznike da, bar na kratko, uspore i osete lepotu arhaičnog i modernog ambijenta.

Kosančićev venac, SKICA, Beograd
Kosančićev venac, Ceffe SKICA, Beograd

Ovaj deo grada nazvan je po srpskom heroju Ivanu Kosančiću koji je, prema legendi, poginuo na Boju na Kosovu 1389. godine. Na ovom delu teritorije Beograda, sagrađena je i Saborna crkva po nalogu kneza Miloša Obrenovića. Posvećena je arhanđelu Mihajlu i na njoj su uočljivi stilovi klasicizma i kasnog baroka.

BALKAN SOUL Ceffe, Kosančićev venac, Beograd
BALKAN SOUL Ceffe, Kosančićev venac, Beograd

POSTAVI ODGOVOR

Upišite vaš komentar
Molimo vas da upišete ime